آخرین خبرها
خانه » اخبارعمومی » ساخت و ساز غیر مجاز در سطح استان البرز

ساخت و ساز غیر مجاز در سطح استان البرز

Basij Mohandesin

با توجه به آسیب های زیر بنایی در سطح استان البرز و در نتیجه از بین رفت هویت ، سیما و منظر شهری کرج و حومه بر آن شدیم تا گزارشی در این خصوص به عموم و جامعه مهندسین استان البرز ارائه دهیم.

چکیده:

طی سال های اخیر مهاجران به عنوان متهمان ردیف اول این نوع از ساخت و سازها شناخته شدند و هر کارشناسی در نظرات خود نقش مهاجران را در افزایش ساخت و سازهای غیرمجاز لحاظ کرده چرا که بسیاری از آنان به منظور ساخت اقدام به ساخت سرپناه و سازهای فاقد مهندسی می کنند و اغلب در محلات و شهرهای دیگر استان البرز مانند کمالشهر ،محمد شهر ، شهرک های اطراف جاده های منتهی به کرج ، محلات داخل کرج مانند حصارک ، حیدر آباد ، زورآباد ، روستاهای اطراف کرج مانند محمود آباد ، آتشگاه ماندگار می شوند . اکنون جمعیت چند میلیون نفری استان البرز در حالی روز به روز بزرگ و بزرگتر می شود که یک میلیون نفر از ساکنان آن را حاشیه نشینان با ساخت و سازهای غیر مجاز به خود اختصاص داده اند و این امر شاید به یک بیماری مزمن و فراگیر در شهرهای این استان مبدل شده است .

مسئولان این استان تاکنون نتوانسته اند نوشدارویی برای درمان وصله های ناجور پیدا کنند هر چند که بعضا با اقداماتی مقطعی که معمولا فاقد بنیانهای کارشناسانه است، سعی در ریشه کنی این معضل داشته اند اما هیچ کدام از راهکارها گره گشا نبوده است .

صدور حکم قلع بنا و شهرک سازی از جمله راهکارها و نوشداروهای مسئولان شهری بوده است اما هیچ کدام از این موارد تاکنون نتوانسته تهدیدی برای ساخت و سازهای غیر مجاز و شبانه در حاشیه شهر باشد، حاشیه ای که این روزها به عقیده بسیاری از کارشناسان به متن تبدیل شده است و در داخل شهر با خانه هایی بلند بالا و کم دوام به حراج گذاشته می شود .

یک کارشناس امور شهرسازی در این رابطه می گوید : صدور حکم قلع بنا راهکار و چاره کار مقابله با ساخت و سازهای غیرمجاز نیست چرا که بنده اعتقاد دارم که این ساخت و سازها در مقابل دیدگان شهرداری بلوک بلوک بالا رفته و آب و برق و گاز آن نیز تامین شده پس آنان اگر به دنبال مقابله بوده اند باید از همان ابتدا که برخی از شهروندان و مهاجراندر حال ساخت و ساز بودند با این پدیده مقابله می کردند .

ساخت مسکن با تسهیلات کم این افراد را به دلیل مشکلات فراوان و محرومیت بسیار متخلف کرده  و گرنه هیچ کس حاضر نیست در خانه هایی کم دوام و در محله هایی خطرناک روزگار بگذراند و شاید این امر بیش از همه تقصیر مسئولان شهری است که ساخت مسکن را آن گونه که باید برای افراد محروم در دستور کار قرار نداده اند .

اگر ساخت مسکن با تسهیلات کم به معنای واقعی در دستور کار قرار می گرفت امروز ساخت و سازهای غیر مجاز در اطراف شهر تحقق نمی یافت و روز به روز بر تعداد حاشیه نشینان افزوده نمی شد . .

مسئله ساخت و ساز غیرمجاز در کرج نیازمند نگاه ملی است و با افزایش افراد حاشیه نشین به دلیل فقر مالی، ساخت وساز غیر مجاز نیز صورت می گیرد .

او با بیان این مطلب که جلوگیری از ساخت و سازهای غیر مجاز نیازمند ضابطه هایی است که باید از سوی مسئولان اجرا شود، می افزاید : طی سال های اخیر عدم هماهنگی دستگاههای اجرایی و شهری و موازی کاری هایی که صورت گرفته موجب دامن زدن به معضل حاشیه نشینی و ساخت و سازهای غیرمجاز شده است .

– برای برخورداری از یک جامعه سالم باید در سایه قانون حرکت کرد و در این راستا ساخت و ساز غیرمجاز مشکلی ساده نیست که با چند کمیسیون و کارگروه مرتفع شود .

 

دیدگاه رهبر معظم انقلاب درباره حفاظت از درختان و محیط زیست

آنچه مشخص است شناخت و اهمیت هر عرصه ی با توسل به سفارشات بزرگان ملموس تر خواهد بود و با توجه به اهمیت منابع طبیعی و فضای سبز و در رأس آنها حفاظت از درختان نظری انداختیم به فرمایشات رهبر معظم انقلاب در این رابطه . ایشان همواره در بیاناتی بر ضرورت حفظ و گسترش فضای سبز به ویژه در شهرها تاکید کرده اند .

با نگاهی هرچند اجمالی در این زمینه درمیابیم که رهبر انقلاب اسلامی همواره گیاه و درخت را برای هر کشور و مجموعه بشری مایه برکت و آبادانی خوانده اند و با اشاره به سفارش اسلام به کاشت و نگهداری درختان و همچنین جلوگیری از قطع آن، خاطرنشان کرده اند : گلایه ای که از مسئولان مرتبط با موضوع درخت و درختکاری وجود دارد، این است که گاهی صدها درخت در جاهایی که نباید قطع بشوند، قطع می شوند .

به نقل از پایگاه اطلاع رسانی دفتر مقام معظم رهبری ایشان در همین باره افزوده اند : علاوه بر غصب زمینهای اطراف شهرها و آبادی ها و از بین رفتن پوشش گیاهی توسط برخی افراد سودجو که سبزی این مناطق را به سیمان و ساختمان های بلند مرتبه تبدیل می کنند، مجموعه ی جنگل های کشور نیز در معرض تهدید قرار دارد .

حضرت آیت الله خامنه ای با تأکید بر ضرورت شکل گیری عزم و اداره راسخ برای جلوگیری از تصرف غیر قانونی

مناطق اطراف شهرهای بزرگ تصریح کرده اند : از بین رفتن محیط سبز اطراف شهرها، بخصوص جنگل ها، مشکلات متعدد بشری را بدنبال دارد که همه مسئولان مرتبط با موضوع در دولت، مجلس، قوه قضائیه و شهرداری ها باید برای جلوگیری از پیشرفت این حرکت غلط، اقدام جدی بعمل آورند .

افزایش ساخت و سازهای غیرمجاز به دلیل نبود طرح جامع و تفضیلی

حاشیه نشینی غده ای چرکین است که اگر به موقع ریشه کن نشود به اعضای سالم و شاداب پیکره این شهر آسیب می رساند و تنها راه مداوای آن برخورد مشروط با اسکان این قشر آسیب پذیر و فرصت دادن جهت جابجایی به آنهاست که این فرصت را شهرداری از طریق تامین زمین و مسکن ارزان نیز می تواند در اختیار آنان قراردهد .

ساخت و سازهای غیرمجاز، مهاجرت بیرویه و مشکلات اجتماعی از جمله معضلات ساخت و سازهای فاقد مجوز است و در این راستا مسئولان بر تعداد شهرکها با وسعت و تراکم جمعیتی نیز افزوده اند .

این کارشناس امور شهرسازی بیان می کند : تداوم ساخت و سازهای شبانه و غیرمجاز در حالی ادامه دارد که کارشناسان شهرداری به طور شبانه روزی در حال شناسایی این مکانها و برخوردهای قانونی هستند .

ساخت و سازهای غیرمجاز این روزها از حاشیه شهر دامن داخل شهر را نیز گرفته می گوید : این روزها در داخل شهر نیز ساختمان ها و برج هایی بدون مجوز ساخته شده و در حقیقت آسمان کرج را با خانه هایی کم دوام به حراج گذاشته می شود .

ساخت و سازهای غیرمجاز به طور کلی قلع بنا نمیشوند، کمیسیون ماده ۱۰۰ با مردم مدارا میکند چرا که نمیتواند برای تمام موارد رای قلع بنا صادر کند . اقدام به ساخت در رشد و افزایش ساخت و سازهای غیرمجاز مردم بی تقصیر هستند و هر گونه قصوری مربوط به نبود طرح جامع و تفصیلی است زیرا متاسفانه به دلیل حریم شهر تصویب نهایی این طرح با تاخیر روبرو شده است .

در بخش دیگری با اشاره به دخالت افراد سودجو در ساخت و سازهای غیر مجاز بیان می شود : برخی افراد سودجو نیز در ساخت و سازهای غیرمجاز نقش دارند و با وجود تذکر شهرداری همچنان به تخلف در این حوزه می پردازند .

اراضی و زمینهای بایر بیشتر دلالان و افراد سودجو را به سمت ساخت و سازهای غیرمجاز و فروش آنان به افراد مهاجر سوق داده و هرچه زودتر باید دست دلالان در این زمینه قطع شود.

ساختمان هایی کم دوام و بلایای طبیعی

سال ها است که بسیاری از افراد در خانه های بسیار کوچک بدون رعایت ضوابط شهرسازی به ساخت و سازهای غیرمجاز و بدون پروانه ساخت بنا زندگی می کنند و علاوه بر ناهمگونی و زشت کردن چهره شهر بیش از دیگران در معرض بلاهای طبیعی مانند زلزله قرار می گیرند .

قصه ساخت و ساز غیرمجاز و پدیده حاشیه نشینی علاوه بر مشکلات و آسیب های اجتماعی که به دنبال دارد موجب شده تا ساختمانهایی غیر استاندارد که تنها نام چهاردیواری را یدک میکشد و هیچ پناهگاه امنی در مقابل زلزله و سایر اتفاقات ناگوار نیست روز به روز افزایش یابد .

تخریب باغ ها برای ساخت قلیان سرا درختان قربانی سودجویی دلالان و ساخت و سازها

استان البرز از نعمت داشتن باغات بسیاری برخوردار است از جمله باغ هایی که در حاشیه نقاطی مانند جاده طویل کرج- چالوس ، کرج آتشگاه ، کرج ماهدشت واقع شده است، اما به سرعت از تعداد درختان و باغات این جاده ها کاسته می شود و این روزها به جای شاخ و برگ سبز این درختان و رایحه دلاویز میوه های این باغات، دود قلیانها و ساختمانها هستند که سر بر آسمانها می کشند .

در رابطه با فواید بی شمار درختان و آثار مثبت این نعمت الهی برای انسانها، هیچ شکی وجود ندارد و درباره آن نیز سخنان بسیاری گفته شده است . همگان بر این امر واقفند که درخت و به طور کلی تمامی شاخصه های محیط زیست نقش مستقیمی را در رابطه با فراهم کردن یک زندگی سالم دارند؛ اما نکته ای که همواره ایجاد سوال کرده است این است که چرا با وجود تمامی علائم مبرهن و مشخص درباره این مهم، هنوز هم درختان و محیط زیست طبیعی قربانی منافع و لذت های زود گذر انسانی می شوند؟

همه ما البرزی ها یا اگر بهتر بگوییم همه ما ایرانی ها هر صبحدم که از خانه خارج می شویم تا امرار معاشی دوباره را آغاز کنیم در مسیر خویش و در کوچه و خیابانهای محل گذرمان انواع مختلفی از درختان را شاهد می شویم و بدون تردید از هوا و محیط مسرت بخشی که برایمان تولید می کنند نفسی تازه می کنیم و در بیشتر مواقع نیز برای رهایی از دود و آلودگی و هیاهوی بی پایان شهرها به درخت و گل و گیاهی پناه می بریم تا دست کم از این رهگذر معنای واقعی و ملموس یک زندگی طبیعی را بازجوییم .

آری این چنین است، این رایحه درختان نارنج و پرتقال است که هموطنی از خطه شمال را روحی تازه می بخشد و این نخل های زیبا و تنومند در خطه جنوب هستند که چهره ای زیبا را به کوچه پس کوچه های جنوبی های کشورمان هدیه می کنند .

در استان ما البرز نیز از دیرباز چنارها، کاج ها، نارون ها و بسیاری از درختان باغی یا همان درختان مُثمر بوده اند که همراه با مردمان خطه البرز زیسته اند و این خطه را تبدیل به یکی از سرسبزترین و زیباترین نقاط کشور کرده تا جایی که مشهور شده اند . » باغشهر « پیرو همین موضوع برخی از شهرهای این استان با عنوان اما با نهایت تأسف باید یادآور شد طبق آنچه مشخص است و از زبان مردم و در گاهی اوقات نیز از زبان مسئولان جاری افعال گذشته « می شود، باید در جمله بندی هایی که این زیبایی ها و سرسبزی های استان البرز در آنها ذکر می شود یادش بخیر … ، استان البرز چه باغشهرها و چه مناطق سرسبزی داشت «: استفاده کرد.

علی توحیدی یکی از شهروندان جنوب استان البرز است . او چند سالی است که مسافران خط کرج – ماهدشت را جابجا می کند . وی روزانه چندین مرتبه در این مسیر تردد می کند . این بار ماهم از مسافران او شده ایم و مثل همیشه بحث های داغ رانندگان و مسافران … از این شهروند در خصوص تخریب باغات و علل آن پرس و جو می کنیم . وی پاسخ می دهد : قطع شدن درختان باغها در نقاط مختلف شهر کرج چندین سال است که انجام می شود و این امر نه فقط در این شهر بلکه طبق اخباری که منتشر می شود متأسفانه در تمام نقاط کشورمان اتفاق می افتد . اما در چند سال اخیر خود من شاهدم که در همین مسیر رفت و آمدم باغ های بسیاری تبدیل به ساختمان های محل سکونت، رستوران یا قلیانسرا شده اند . توحیدی می افزاید : من مانده انم که آیا دود قلیان و پرورش قلیانی ها اینقدر مهم است که باید به خاطر آنها درخت ها را قطع کرد؟

شریف نیا از شهروندان اهالی محمدشهرکرج نیز در همین رابطه می گوید : متأسفانه در بعضی از نقاط شاهد بوده ام، که برخی از باغها به عمد آبیاری نمی شوند یا به عمد سوزانده می شوند تا صاحبان آنها بتوانند به راحتی هرچه تمامتر این باغها را تغییر کاربری دهند و به واحدهای مسکونی تبدیل کنند . حتی گاهی شنیده ایم که شهرداری ها و برخی از مسئولان در این امور با برخی از باغداران همکاری کرده اند

 .

دست سودجویان از تغییر کاربری اراضی کشاورزی و باغات استان البرز کوتاه شود

در این خصوص با شهروندان دیگری هم گفتگو کردیم، آنها نیز تقریبا با این دو شهروند هم رأی بودند . اما فارغ از مباحثی که شهروندان درباره موضوع گزارش مطرح می کنند گاهی اواقات نیز شاهدیم که مسئولان نیز هشدارهایی را در این خصوص می دهند که البته باید اینگونه هشدارها هرچه بیشتر شود و در جهت عملیاتی شدن نیز گام بردارد .

در همین باره رییس سازمان جهاد کشاورزی استان البرز بر این عقیده است که برای حل مشکل ابتدا باید دست سودجویان را از تغییر کاربری اراضی کشاورزی و باغات استان کوتاه کرد .

در این باره مدیر کل جهاد کشاورزی استان البرز  ( مسعود کریمی ) ابراز داشت: در گذشته، استان البرز به علت داشتن باغات و زمینهای کشاورزی بسیار شهرت داشت و بسیاری از مناطق استان از جمله ساوجبلاغ، نظر آباد و کرج به دلیل ویژگیهای نام برده به عنوان باغ شهر مطرح بودند که امروز از آنها اثری نیست .

کریمی یادآور شد، هرچند بخشی از تخریب این باغات و تغییر اراضی کاربری زمینهای کشاورزی و تبدیل آن به واحدهای مسکونی به علت نرخ بالای مهاجرت به استان و به تبع آن افزایش جمعیت طبیعی است اما بخش دیگر صرفا به سودجویی برخی افراد مربوط میشود .

 آسیبی که از این اقدام به استان و کل کشور وارد میشود، جبران ناپذیر بوده و لازم است با عزم راسخ و برخورد قاطع قانونی با افراد سودجو از بروز آسیبهای بیشتر جلوگیری شود . باید شرایطی ایجاد شود که دست افراد سودجو برای خرید زمینهای کشاورزی و تغییر کاربری آنها کوتاه شود . وی ابراز می دارد : باید قوانین مشخص و روشنی که برای برخورد با تغییر کاربری و ساخت و ساز غیرمجاز در زمینهای کشاورزی و باغی وجود دارد، با قاطعیت اجرا شده و متخلفان در کمترین زمان پاسخگوی کار غیر قانونی خود باشند . نباید اجازه دهیم برخی سودجویان با قطعه قطعه کردن سرمایه ها و حیات طبیعی استان، بخشی از هویت البرز به عنوان استانی سبز را خدشه دار کنند .

فضای مسکوت محیط زیست

در همین خصوص و برای اخذ اطلاعات بیشتر از چند و چون تخریب باغات استان البرز به اداره کل حفاظت محیط زیست استان هم سری زدیم اما متأسفانه علیرغم همکاری مثبت مدیریت روابط عمومی اداره مذکور، با فضای مسکوت و بسته ای از جانب مدیران اداره کل حفاظت محیط زیست مواجه شدیم .

در واقع به علت آنکه مدیرکل این اداره حضور نداشت و در سفری کاری به سر می برد بنا را برآن گذاشتیم تا با معاونان ایشان به گفتگو بنشینیم لیکن برخی از مدیران حاضر به مصاحبه و ارائه آمار و نحوه عملکردشان در خصوص قطع درختان نبودند و اگر هم تقبل می کردند مشروط بر این بود که نامشان در گزارش ذکر نگردد .

حال به نظر می رسد که مدیریت این اداره کل باید نسبت به ایجاد یک فضای باز رسانه ای در اداره ذیربط همت گمارند زیراکه تعامل رسانه ای و اعتمادسازی درخصوص دغدغه های مهمی که پیرامون مواردی چون حفظ و صیانت محیط زیست وجود دارد نه تنها برای استان البرز بلکه برای کل کشور و حتی در سطح جهانی نیز دارای اهمیت است .

حدود ۷۷۷ گونه گیاهی واجد حفاظت در البرز شناخته شده است

یکی از کارشناسان محیط زیست البرز نیز مهمترین مسئله در خصوص حفظ باغات و درختان البرز را تعامل، ارتباط سازنده و اطلاع رسانی مردم به مدیران و مسئولان ادارت حفاظت محیط زیست شهرها و بالعکس دانست .

طبق آخرین آمار ارائه شده از سوی سازمان منابع طبیعی، در استان البرز  حدود ۱۱۰ گونه گیاهی از ۱۱۰ جنس و در ۱۱۰ خانواده شناخته شده است از لحاظ زیبایی شناسی، دارویی، صنعتی و دیگر مؤلفه های حفاظتی واجد حفاظت هستند و بسیاری از آنها نیز در مناطق تحت حفاظت وجود دارند و می توان آنها در آن مناطق یافت .

این کارشناس با اشاره به اینکه ” تاکنون مطالعه ای تحقیقی و پژوهشی که کمیت و کیفیت گونه های گیاهی در استان البرز را مشخص کند از سوی اداره کل حفظ محیط زیست استان البرز محقق نشده و آمارهای موجود از سوی سازمان منابع طبیعی ارائه شده است ” یادآور می شود : که البته همین آمار نیز کفایت می کند و نیازی به موازی کاری در این رابطه وجود ندارد .

مردم؛ نخستین نگاهبانان محیط زیست

وی حفظ محیط زیست زیست در شهرها را تنها مختص به اداره های حفاظت از محیط زیست نمی داند و وجود سازمان هایی مانند سازمان پارکها و فضای سبز شهرداری ها را نیز در این عرصه دخیل و مثبت ارزیابی می کند . او در همین رابطه خاطرنشان می کند : وجود سازمان هایی مانند سازمان پارکها و فضای سبز شهرداری ها در جهت احیا و توسعه فضای سبز و محیط زیست شهری بسیار مثبت است .

وی می افزاید : همچنین باید فراموش نکنیم که مردم اولین نگاهبانان محیط زیست هستند که بدون شک دست در دست مسئولین به نحو احسن پاسداری از محیط زیست را چه در شهرها و چه در مناطق دیگر موجب می شوند . توجه و عملیاتی کردن کاشت درختان سریع الرشد و پوشش دهنده در شهرهای استان البرز، توزیع بذر مطلوب و توجه به اقلیم هرمنطقه در رابطه با کاشت انواع مختلف درختان در شهرهای استان از دیگر مواردی بود که این کارشناس بدانها اشاره کرد .

مسئولیت حفظ محیط زیست بر عهده کیست؟

حال با تجمیع آنچه در طی این گزارش آورده شد میتوان نتیجه گرفت حفاظت از محیط زیست و در رأس آنها جلوگیری از قطع درختان تنها مربوط به یک نهاد خواست نمی شود و در واقع همکاری و تعامل دستگاه های ذیربط و خود مردمر است که را با » ؟ مسئولیت حفظ محیط زیست بر عهده کیست « این مهم را تحقق می بخشد . در حقیقت می توان پاسخ این پرسش که ابراز داشت . » تعامل و همکاری مردم و مسئولان « اتکا بر به هر روی انتظار می رود مسئولان استان البرز با متخلفان و سودجویان برخورد قانونی به عمل بیاورند زیرا از دست رفتن منابع ملی می تواند آسیب های اقتصادی بسیاری را به استان و کشور تحمیل کند و شهروندان محترم نیز در این راه کمک حال مسئولان شوند تا به جای خداحافظی زودهنگام با باغشهرهای البرز سلامی دوباره را به این سرسبزی زندگانی بخش ابراز داریم .

مهندس مهران رضائی

دانشجوی کارشناسی ارشد طراحی شهری

دانشگاه آزاد اسلامی قزوین

۲ نظر

  1. با سلام خدمت شما ساخت ساز غیر مجاز در کرج ۴۵متری گلشهر کوکب غربی کنار تالار امید مجنمع ارغوان این ساختمان به گفته قوه قضاییه هیخگونه تجاری ندارد و تا چند ماه پیش بنر قوه قضاییه روی ساختمان نصب بود اما الان این ساختمان پاساژ میباشد و داری شصت دهنه مغازه و زیر زمین و طبقه اول را هم تجاری کرده است نه جواز ساخت پاساژ دارد و نه پایان کار چرا کسی با ساخت و ساز غیر مجاز به این بزرگی برخورد نمیکنه بنده بالای ده بار تماس و بالای بیست ایمیل به خود شهردار و سایر بخش های شهرداری ارسال کردم ولی دریغ از یک پاسخ

جوابی بنویسید